Kalo te përmbajtja
Vota e Diasporës
English

Vota e Diasporës

Propozimi në gjuhë të thjeshtë

Pse duhet ky ndryshim

Shqipëria ka një nga diasporat më të mëdha në Evropë në raport me popullsinë. Shqiptarët jetojnë e punojnë në Itali, Greqi, Gjermani, Mbretërinë e Bashkuar, SHBA, Kanada dhe shumë vende të tjera. Megjithatë, shumica e tyre nuk arrijnë dot të votojnë, jo sepse nuk duan, por sepse sistemi ua bën pothuajse të pamundur.

  • 3,7 milionë

    zgjedhës të regjistruar në listat e votuesve (2025)

    Burimi: KQZ

  • 2,4 milionë

    banorë që jetojnë në Shqipëri (Censusi 2023)

    Burimi: INSTAT

  • 1,2 deri 1,7 milionë

    shtetas me të drejtë vote që jetojnë jashtë vendit (vlerësim)

    Burimi: Vlerësim bazuar në të dhënat e KQZ dhe INSTAT

  • Rreth 246 000

    u regjistruan për të votuar nga jashtë në 2025

    Burimi: KQZ

  • Rreth 1 në 8

    shqiptarë jashtë vendit me të drejtë vote votuan në 2025

    Burimi: Vlerësim bazuar në të dhënat e KQZ

  • 78%

    e votuesve të diasporës që u regjistruan votuan në 2025

    Burimi: KQZ

Diaspora: nga të drejtët e votës te votat e hedhura

  • Shtetas me të drejtë vote jashtë vendit (vlerësim i mesëm)1 450 000

    Burimi: Mesi i intervalit të vlerësimit 1,2 deri 1,7 milionë, bazuar në KQZ dhe INSTAT.

  • Të regjistruar për të votuar nga jashtë (2025)246 000

    Burimi: KQZ

  • Fletë votimi të marra (2025)191 900

    Burimi: KQZ

Kur regjistrohen, rreth 78% e votuesve të diasporës votojnë. Pengesa nuk është vullneti. Është regjistrimi.

Burimi: Të dhënat e KQZ për 2025; raporti i fletëve të marra me regjistrimet, i rrumbullakosur.

Rinovimi i dokumenteve është një barrë e rëndë

Pasaportat dhe letërnjoftimet shqiptare kërkojnë marrjen e shenjave të gishtave personalisht, dhe kjo mund të bëhet vetëm në një numër të kufizuar ambasadash dhe konsullatash. Për një familje në jug të Italisë, në një fshat në Greqi, në Gjermani, në Angli apo në Amerikë, kjo shpesh do të thotë orë udhëtimi ose një fluturim, ditë pune të humbura dhe shpenzime të mëdha, vetëm për një dokument. Për shumë njerëz, sidomos për të moshuarit dhe për ata që punojnë me orare të gjata, kjo thjesht nuk ndodh. Dokumenti skadon dhe, bashkë me të, edhe zëri i tyre në zgjedhje.

Çfarë mund të kërkojë rinovimi

Këta shembuj tregojnë si udhëtimi dhe procedurat mund ta vështirësojnë rinovimin. Jo çdo person ka të njëjtat pengesa. Shërbimet dhe rregullat ndryshojnë, ndaj kontrollo udhëzimet zyrtare para se të planifikosh udhëtimin.

  • Itali

    Për një familje që jeton larg një zyre aplikimi, takimi për dokumentet biometrike mund të kërkojë udhëtim ndërmjet qyteteve, mungesë në punë dhe kujdes për fëmijët. Aplikimi në internet nuk e zëvendëson paraqitjen fizike.

    Burimi: Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme

  • Greqi

    Për dikë që jeton në një ishull ose larg qytetit ku kryhet aplikimi, takimi mund të kërkojë traget, autobus dhe një ditë larg punës. Oraret e transportit duhet të përputhen me orarin e takimit.

    Burimi: Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme

  • Gjermani

    Për ata që aplikojnë në ambasadën në Berlin, pagesa bankare duhet bërë përpara takimit dhe dokumentet e vjetra duhen marrë me vete. Udhëtimi, përgatitja e dokumenteve dhe mungesa në punë i shtohen barrës.

    Burimi: Ambasada shqiptare në Gjermani

  • Mbretëria e Bashkuar

    Aplikimi nis në e Albania, por shenjat e gishtave kërkojnë paraqitje në Londër. Ambasada nuk ofron procedurë të përshpejtuar, ndaj një afat që po afrohet lë pak vend për vonesa.

    Burimi: Ambasada shqiptare në Mbretërinë e Bashkuar

  • SHBA

    Distancat e mëdha mund ta kthejnë një takim konsullor në fluturim, qëndrim për një natë dhe mungesë në punë. Plotësimi i aplikimit në internet nuk e heq nevojën për t'u paraqitur për të dhënat biometrike.

    Burimi: Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme

  • Kanada

    Udhëtimi nga një provincë tjetër drejt shërbimit të aplikimit në Otavë mund të kërkojë fluturim dhe qëndrim për një natë. Për një familje, tarifës së dokumenteve mund t'i shtohen bileta për disa persona dhe ditë pune të humbura.

    Burimi: Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme

Zgjedhjet e 2025: një zgjidhje e përkohshme

Në 2025, qeveria lejoi me vendim të përkohshëm që shqiptarët jashtë vendit të regjistroheshin me dokumente të skaduara. Mijëra njerëz e përdorën këtë mundësi. Por vendimi vlente vetëm për ato zgjedhje. Për 2029, nuk ka asnjë garanci. Çdo zgjedhje, votuesit e diasporës duhet të shpresojnë që qeveria e radhës të vendosë sërish në favor të tyre.

Pse duhet të jetë në ligj

Një e drejtë që varet nga një vendim i përkohshëm nuk është e drejtë e garantuar. Në Kosovë, në 2026, një organ zgjedhor rrëzoi lejimin e votimit me dokumente të skaduara, sepse ligji kërkonte dokumente të vlefshme. Vetëm një ndryshim në Kodin Zgjedhor i jep votuesve të diasporës siguri, zgjedhje pas zgjedhjeje.

Regjistrohu një herë, voto gjithmonë

Sot, votuesit e diasporës duhet të regjistrohen nga e para për çdo zgjedhje, edhe nëse kanë votuar më parë. Shumë prej tyre e njohin nga afër një sistem më të mirë. Në Itali, ku jeton një nga komunitetet më të mëdha shqiptare, shtetasit italianë të regjistruar jashtë vendit marrin automatikisht fletën e votimit me postë për çdo zgjedhje kombëtare. Në SHBA, një votues i regjistruar mbetet në listë derisa të ndryshojë adresë. Shqiptarët jashtë vendit meritojnë të njëjtën gjë: regjistrohu një herë, dhe e drejta jote vazhdon.

Votuesit e diasporës nuk kërkojnë privilegje. Kërkojnë të njëjtën të drejtë që kanë të gjithë shqiptarët.

Nënshkruaj tani.

Burimet

  • Të dhënat e KQZ për zgjedhjet e 2025
  • INSTAT, Censusi 2023
  • Informacion konsullor nga Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme

Çfarë kërkojmë

  1. Dokumentet e skaduara të pranohen

    Çdo pasaportë ose letërnjoftim shqiptar biometrik të pranohet për regjistrimin e diasporës, pavarësisht datës së skadimit.

  2. Regjistrim i përhershëm

    Votuesit e diasporës të regjistrohen një herë dhe të mbeten në listë për zgjedhjet e ardhshme, pa pasur nevojë të regjistrohen sërish.

Shiko organizatat që kanë bashkënënshkruar këtë propozim.

Një e drejtë e përhershme, jo një përjashtim

Qytetarët shqiptarë që jetojnë jashtë vendit duhet të mund të regjistrohen dhe të votojnë me pasaportë ose kartë identiteti shqiptare të skaduar. Kërkojmë gjithashtu që regjistrimi për votim nga jashtë vendit të bëhet një herë dhe të mbetet i vlefshëm për zgjedhjet e ardhshme.

Në vitin 2025, qeveria e lejoi përdorimin e dokumenteve të skaduara me një akt të posaçëm për ato zgjedhje. Kërkojmë që Kuvendi të përfshijë si këtë mundësi, ashtu edhe regjistrimin e përhershëm të diasporës në Kodin Zgjedhor, përpara zgjedhjeve të vitit 2029.

Draft i propozuar për diskutim, jo tekst ligjor i miratuar. Të dyja dispozitat kërkojnë shqyrtim juridik përpara se të paraqiten si amendament.

1. Identifikimi me dokumente të skaduara Për qëllime të regjistrimit dhe ushtrimit të së drejtës së votës nga jashtë territorit të Republikës së Shqipërisë, qytetarët shqiptarë mund të identifikohen edhe me pasaportë ose letërnjoftim shqiptar të cilit i ka përfunduar afati i vlefshmërisë. Skadimi i afatit të dokumentit nuk përbën shkak për refuzimin e regjistrimit ose të votimit, kur identiteti dhe shtetësia verifikohen sipas procedurave të përcaktuara nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve.

2. Regjistrimi i përhershëm për votim nga jashtë vendit Qytetarët shqiptarë me vendbanim jashtë territorit të Republikës së Shqipërisë regjistrohen një herë për votim nga jashtë vendit. Regjistrimi ruhet për zgjedhjet e ardhshme, pa detyrimin për të paraqitur një kërkesë të re regjistrimi për çdo proces zgjedhor. Para çdo zgjedhjeje, zgjedhësi konfirmon adresën e tij jashtë vendit përmes një procedure të thjeshtë në internet të përcaktuar nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve; konfirmimi i adresës nuk përbën regjistrim të ri. Regjistrimi për votim nga jashtë vendit hiqet automatikisht kur në Regjistrin Kombëtar të Gjendjes Civile shënohet vdekja e zgjedhësit ose kur verifikohet se zgjedhësi është kthyer të jetojë në Shqipëri. Komisioni Qendror i Zgjedhjeve përcakton procedurat e konfirmimit të adresës dhe të përditësimit të regjistrimeve në bashkëpunim me organet e gjendjes civile.

Ky draft nuk ndryshon ligjin në fuqi. Nënshkrimi i peticionit nuk shërben si regjistrim për votim apo si konfirmim adrese për zgjedhje.

Akses i sigurt, jo vetëm akses më i lehtë

Propozimi ynë hap rrugën për votuesit me dokumente të skaduara dhe njëkohësisht forcon mbrojtjen ndaj abuzimeve. Ja masat që kërkojmë të përfshihen në ligj:

  1. Dokumente biometrike

    Çdo pasaportë ose letërnjoftim shqiptar biometrik pranohet për regjistrimin e diasporës, pavarësisht datës së skadimit, sepse shteti ruan tashmë fotografinë dhe shenjat e gishtave të verifikuara të mbajtësit.

  2. Kontroll me regjistrin e gjendjes civile

    Çdo regjistrim kontrollohet me të dhënat e vdekjeve në Regjistrin Kombëtar të Gjendjes Civile përpara se të miratohet.

  3. Dëshmi e vendbanimit jashtë vendit

    Kërkohet dëshmi e vendbanimit jashtë Shqipërisë, si leje qëndrimi, dokument identiteti i huaj ose faturë shërbimi.

  4. Verifikim i fytyrës

    Fytyra krahasohet me fotografinë më të fundit në Regjistrin e Gjendjes Civile, dhe çdo shqyrtim manual regjistrohet dhe është i hapur për vëzhguesit e partive.

  5. Dorëzim vetëm te votuesi

    Fleta e votimit dërgohet vetëm në adresën e verifikuar jashtë vendit dhe dorëzohet vetëm te vetë votuesi.

  6. Transparencë e plotë

    KQZ publikon statistika anonime të regjistrimeve sipas qarkut, shtetit dhe statusit të dokumentit, që çdo anomali të dallohet menjëherë.

  7. Konfirmim para çdo zgjedhjeje

    Para çdo zgjedhjeje, votuesit e regjistruar konfirmojnë adresën me një hap të thjeshtë në internet, dhe regjistrimet hiqen automatikisht kur regjistri civil shënon vdekje ose kur votuesi kthehet të jetojë në Shqipëri.

Nënshkruaj